بود . از سوى ديگر اين احاديث در حافظه صحابيان كم و بيش وجود داشت ، اما تنها اندكى از آنان بودند كه اين دستورات را به كتابت در مىآوردند ، زيرا به دليل ناتوانى در كتابت ، مشكلات نوشت‌افزار و ترس از مخلوط شدن با قرآن به نوشتن آن تأكيدى نداشتند . اما پيامبر خدا از اين شرايط غافل نبود و نمىتوانست نسبت به مواردى اين چنين بىتفاوت باشد و املا و ثبت آن را دردستور كار خود قرار ندهد و لذا مىخواست بگونه‌اى آنچه را بيان كرده و نياز آيندگان است به كتابت در آورده ، تا با مراجعه و قرائت روشن شود . « 1 » از چندين گزارش در باب مصحف امام على به دست مىآيد كه ايشان مسئوليت چنين كارى را به عهده گرفت و در چندين جا به شكل مصحف و كتاب به اين هدف جامعه عمل پوشاند . در كتاب سليم بن قيس در چند جا به اين مضمون آمده است : « و كل حلال او حرام او حد او حكم او أتى شىء تحتاج اليه الامة الى يوم القيامة عندى مكتوب باملاء رسول اللّه و خط يدى حتى ارش الخدش » . « 2 » و تعبيرات ديگرى كه درباره مشخصات مصحف امام آمده يا درباره كتاب على در ذكر احكام و تبيين آنها مطالبى آورده شده است . « 3 » هم اكنون ما نمونه‌اى از احاديث نبوى در تفسير و تبيين آيات احكام را در منابع شيعه و سنى به نقل از امير مؤمنان مىبينيم كه گاهى به صورت

--> ( 1 ) - درباره طبقه‌بندى صحابيان و شدت اهتمام و امانتدارى آنان نسبت به حديث نك : ايازى ، سيد محمد على ، المفسرون حياتهم و منهجهم / 76 - 81 ، ط 1 ، تهران : وزارت ارشاد اسلامى ، 1373 . و اصول كافى ، ج 1 / 62 . ( 2 ) - كتاب سليم ، ج 2 / 657 و همچنين ص 659 و 898 ( حديث 58 ) . ( 3 ) - از باب نمونه نك : صفار ، محمد بن حسن ، بصائر الدرجات / 144 - 145 .